سرای فرش و تابلوفرش دستباف

نگاهی به ترنج در قالی (قسمت سوم)

اجزای تشكيل دهنده ترنج

آنافرش
1,119

اجزای تشکیل دهنده ترنج

۱: کلاله

«برای تزئین ترنج گاهی در دو سر آن، در بالا و پایین دو طرح کوچکتر از ترنج به صورت نگاره‌های قرینه هم نقش می‌کنند که هر یک از آنها کلاله نامیده می‌شوند. کلاله‌ها در تزئین، شکلهای گوناگون می‌گیرند: قندیل می‌شود یا قاب و نیم قاب یا چون بادبزن و دم افشار طاووس یا گلدان و گاهی مانند خود ترنج یا مستقل می‌ماند و یا به نگاره‌هایی چون ختایی خایی پر گل و نقش های متن می‌پیوندند. گاهی به جای دو کلاله چند کلاله در پیرامون ترنج نقش می‌کنند کلاله ها همیشه پیوسته به ترنج نیستند. گاهی میان آنها فاصله وجود دارد که در برخی از طرح ها این حد فاصل را با نگاره های تزئینی مانند گل پر می‌کنند . ترکیب تزئینی کلاله در حالت کلی به کمک نگاره‌های شاه عباسی و در مجموعه دنباله همان نقش و نگار ترنج است یعنی برگ و گل و پیچ و خم های ترنج مرکزی در دو ترنج کوچک نیز ادامه پیدا می‌کنند.»[۱]

۲: شمسه

«نگاره ای گرد یا بیضی و ستاره‌ای شکل که گاهی به جای کلاله برای تزئین ترنج بکار می‌رود. در این حالت، شماری گوناگون از شمسه را به دور ترنج نقش می‌کنند. ترنج شانزده گوشه قالی معروف به اردبیل،‌ شانزده شمسه بیضی شکل به دور خود دارد.»[۲]

۳: سرترنج

به جفت کلاله ها اگر تزئینی هم باشد سرترنج یا ترنج کوچک نیز می‌گویند. اگر قرینه نباشد، سر ترنج به کلاله بالای ترنج گفته می‌شود. [۳]

۴: ته ترنج

 اگر جفت کلاله ها قرینه هم نباشند به کلاله پایین، ته ترنج گفته می‌شود. [۴]

۵:ترنج بیرونی

بخش بیرونی ترنجی که سه ترنج تو در تو شکیل شده باشدبخش بیرونی پس از بخش مرکزی و میانی قرار می‌گیرد.

۶: ترنج میانی

به بخش میان ترنج تشکیل شده از سه ترنج تو در تو گفته می‌شود که در برابر ترنج بیرونی و مرکزی قرار می‌گیرد. ترنج میانی، گاهی به دو ترنج درون اصلی گفته می‌شود .

۷: حلقه بیرونی ترنج

حاشیه بیرونی ترنجی که از سه ترنج تو در تو درست شده باشد.

 ۸: حلقه میانی ترنج

حاشیه میان خط بیرونی و خط مرکزی سه ترنج تو در تو

 ۹: حلقه مرکزی ترنج

پس از حاشیه میانی، دومین حاشیه داخل ترنجی که از سه ترنج تو در تو تشکیل شده باشد.

 منابع

[۱] ) فرشنامه ایران ، حسن آذر پاد و فضل ا… حشمتی رضوی. آشنائی با طراحی قالی ایران ـ مریم عبدالهی زاد.

[۲] ) فرشنامه ایران ، حسن آذر پاد و فضل ا… حشمتی رضوی. آشنائی با طراحی قالی ایران ـ مریم عبدالهی زاد.

[۳] ) فرشنامه ایران ، حسن آذر پاد و فضل ا… حشمتی رضوی. آشنائی با طراحی قالی ایران ـ مریم عبدالهی زاد.

[۴] ) فرشنامه ایران ، حسن آذر پاد و فضل ا… حشمتی رضوی. آشنائی با طراحی قالی ایران ـ مریم عبدالهی زاد.

منبع : آتوسافرقانی

۸۰%
خوب
  • Design
امتیاز کاربر 5 (1 رای)
درحال ارسال
امتیاز نظرات 0 (0 امتیاز دهی)

Leave A Reply

Your email address will not be published.

درحال ارسال