سرای فرش و تابلوفرش دستباف

استاد حبیب محمدعلی نژاد اول

صندوقچه اسرار فرش آذربايجان

آنافرش
1,939

استاد حبیب محمدعلی نژاد اول

صندوقچه اسرار فرش آذربایجان

 

خبره کلمه ای متداول در افواه عموم است که کمتر کسی با معنی عرفی آن نا آشناست و همگان به تناسب موضوع عموما بدون دقت درعمق معنی ، آن را مورد استفاده قرار می دهیم ، این کلمه عادی شده و بظاهر کم اهمیت ، چنانچه در مقام حقیقی و جایگاه متناسب با معنی قرار گیرد ، واجد توضیح مکمل و شرح مفصل خواهد بود.
خِبره یا خُبره ، به معنی دانستن حقیقت و یا کُنه چیزی گفته می شود و در عرف به کسی اطلاق می شود که درحرفه یا فن منتسب بدان ، به سبب ممارست ، تجربه و آگاهی ، به جمیع جوانب و احوال حرفه یا فن مورد نظر احاطه و تسلط داشته باشد ، و بدیهی است که به جهت ار تباط مستیقیم این تسلط با تجربه ، زمان نقش مهمی دراین میان ایفاء خواهد نمود ، چرا که کسب تجربه جز با صرف زمان میسرنیست وبه بیان دیگر، تاوان تجربه ، عمر است . چه بسیار کسان که همه عمر را تاوان خبره گی در فن وحرفه ای داده اند و یکی از آن همه ، استاد حاج حبیب محمدعلی نژاد اول است . pic_1  استاد حبیب محمدعلی نژاد اول
________________________________________

نام : حبیب

نام خانوادگی : محمد علی نژاد اول

نام پدر : علی

شماره شناسنامه : ۲۶

تاریخ تولد : ۱۳۲۷

محل تولد : تبریز

شغل : فرش فروشی

تارخ صدور پروانه : ۴/۱۲/۱۳۵۰

استاد حاج حبیب نژاد اول را قطعا می توان شخص اول خبرگان فرش آذربایجان ، خصوصا در بافته های روستایی و عشایری دانست و کمتر کسی را حتی در سطح بین اللملی می توان یافت که با فرش آذربایجان سر و کار داشته و یا آنکه ولو یکبار راهش به سبب فرش آنتیک به بازار تبریز افتاده باشد و با این نام و آوازه خبره گی آن نا آشنا باشد. و هرگز کلمه ای از این سخنگزاف و اغراق نیست  چرا که اجماع اهل فن  گواه این مدعاست .

pic_3

 

فرش قدیمی هشت ضلعی بختیاری از مجموعه شخصی استاد
________________________________________

کسی که با نام و نشان ، یک بیکِ بافته های آذربایجان را روستا به روستا از هم تمیز می دهد ، سبک و شیوه های بافت را آگاهانه می شناسد ، بسیاری از مثل ها و حکایات فرش آذربایجان را در سینه دارد ، چرائی و چگونگی ظرایف هنری بافته های آذربایجان را مستند و مستقیم از اهلش دریافته است ، ابداعات و ابتکارات هنری دست بافته ها را به تجربه کشف و ملکه ذهنی خود نموده است ، و بالاتر از همه آنکه در اثبات عاشقی خود بر فرش ، هنوز که هنوز است ، حتی به بهانه کهولت سن ، دست نوازشش را از سرِ هنر دست بافته های این مرز و بوم نکشیده است . از اینروست که نگارنده هماوردی برای ایشان در عرصه فرش های آنتیک ، خصوصا دست بافته های آذربایجان نمی شناسد. و به تمام معنا استاد نژاد اول را مصداق واژه خُبره می پندارد.

استاد نژاد اول کسی است که از انواع فرش تا گلیم ، جاجیم ، ورنی ، سوزنی ، مفرش ، جل و روزینی و یراق ، جورجین ، هیبه ، و نمکدان و در یک کلام ، هر آنچه را ایلات وعشایر و روستائیان و همه بافندگان این دیار ، بافته اند و تافته اند و دوخته اند ، از تکه ای به اندازه کف دست گرفته تا قالی های چند ده متری ، در طول بیش از نیم قرن ممارستِ عاشقانه با فرش ، یک بیک با گوشت و پوست لمس نموده واز شناخت آنها لذت بصری و حظ معنوی برده است و البته علاوه بر آنکه خویشتن با باوری عمیق ، شان و قدر تک تک آنها را بمثابه یک اثر هنری نفیس همواره مراعات نموده ، حتی سایرین را نیز به تکریم آنها واداشته است .

pic_5 از راست به چپ : جل اسب تلفیقی از ترمه و جاجیم ، یراق شاهسون بافت ، جل کف ساده ، سه قطعه آنتیک از مجموعه شخصی استاد

pic_6

 هیبه اوچ ارقاج هشترود ، از مجموعه شخصی استاد ، بنا به گفته استاد ، در بافته های هشترود با فته های زیبا و آنتیکی با اوچ ارقاج ( سه پود ) بش ارقاج ( پنج پود ) و حتی یدی ارقاج ( هفت پود ) تولید شده اند که به همین عناوین نیز شهره بوده اند
________________________________________

pic_7

خورجین قایق بافت پشم شتر شاهسون ، از مجموعه شخصی استاد . این قبیل صنایع دستی شاهسون در میان کلکسیونرهای غربی با عنوان ( Camel Wool ) شهره آفاقند

استاد نژاد اول را باید مرجع بسیاری از واژه ها و اصطلاحات روستایی و عشایری فرش آذربایجان دانست که بواسطه ممارست بازرگانان و محققان داخلی و خارجی با ایشان در طول بیش از پنج دهه در کتب و مقالات و حتی محاورات نشر یافته اند ، زیرا روش استاد در برخورد با مراجعین چنین بوده است که با ارائه هر بافته ای ، شرح احوالی مفصل از آن نیز بطور شفاهی ارائه می نمود تا خریدار یا طالب کالا را با ارزش های هنری _ فرهنگی آن کاملا آشنا سازد و در این محاورات ، اصطلاحات ، واژه ها وحتی جستارهایی از فرهنگ فولکلور که استاد نژاد اول آنها را از منابع دست اول میدانی کسب نموده بود ، رد و بدل می شد که از این طریق به کتب و نشریات ، خصوصا در خارج از مرزها منقل شده است . و البته بسیاری از محققان داخلی نیز از استاد بهره ها برده و ندانسته ها آموخته اند که مع الاسف بسیاری از آن ها نمک خورده و نمکدان شکسته اند و حتی در نوشته هایشان از یک تشکر خشک و خالی نیز دریغ نموده اند .
هر چند که از سویی به دلایل متعدد اقتصادی و اجتماعی و از سویی دیگر به جهت عدم حمایت نهادهای مسئول ، کلکسیون و کلسیونری از واژه های جا نیفتاده در ایران است ، ولی استاد نژاد اول را باید پیشگام این عرصه در موضوع فرش ، در منطقه آذربایجان دانست که بطور شخصی همواره کلکسیونی از فرش ها و دست بافته های ناب را فراهم داشته و حقیقتا آبرویی برای فرش آذربایجان بوده است و البته اهل فن بر مرارت ها و مشکلات این حرکت واقف و آگاهند ، که جز عشق و علاقه نمی تواند از عهده سختی آن بر آید .

pic_8روزینی بسیار زیبا و نادر با تصویر دو ملائکه و با مارک ” عمل انگجی ” ، قطعه آنتیکی از مجموعه شخصی استاد


pic_9

سه قطعه از فرش های آنتیک مجموعه شخصی استاد ، از راست به چپ : زرع نیم جا نمازی کازاک ، کناره کردی قوچان ، قالیچه شیری بیجار

pic_10

 قالیچه آنتیک و کلکسیونی چهار فصل تبریز ، از مجموعه شخصی استاد

جملات فوق ، وصف گزیده ای بود ازاستاد ی که اگر بخواهیم به شرحی مفصل وصفش کنیم :
مثتنوی هفتاد من کاغذ شود .
این مختصر ، تذکر و اشارتی باشد بر پژوهشگران و دانشجویان و همه آنانیکه دل در گرو هنر فرش دارند ، تا از این مراجع و منابع مستند و غنی ، بقدر وسع و توان بهره برند .
استاد نژاد اول ، از گشودن صندوقچه اسرار سینه برای طالبان و عاشقان فرش دریغی نداشته و از نشر داشته ها و دانسته هایش چشمداشتی ندارد .
تحقیق و نگارش : سعید رونقیان تبریزی

۸۰%
خوب
  • Design
امتیاز کاربر 5 (1 رای)
درحال ارسال
امتیاز نظرات 0 (0 امتیاز دهی)

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

درحال ارسال